ارزش و جایگاه نماز

نماز در مکتب انسان ساز اسلام از جایگاه ویژه اي برخوردار بوده و هیچ عملی از اعمال دینی و افعال عبادي با آن
قابل مقایسه نمی باشد و اگر خواسته باشیم تعالیم و دستورات دین را درجه بندي نموده و مراتبشان را مشخص
نمائیم نماز در بالاترین درجه و مرتبه تعالیم دینی قرار دارد.نماز از چنان ارزشی برخوردار است که سایر ارزش
هاي دینی در عرض آن قرار نمی گیرند. اگر درك و معرفت به ارزش نماز براي کسی حاصل گردد هرگز در آن
هرگاه » : کوتاهی نکرده و یا آن را ترك نخواهد نمود. در روایتی از امام صادق(علیه السلام) چنین آمده است که
کسی به نماز ایستد رحمت الهی از آسمان بر او نازل می شود و فرشتگان اطراف او را احاطه می کنند و فرشته اي
علی (علیه السلام) در حدیثی .« گوید: اگر این نمازگزار ارزش نماز را می دانست هیچ گاه از نماز منصرف نمی شد
می فرمایند: اوصیکم بالصلاه التی هی عمود الدین و قوام الاسلام فلا تغفلوا عنها.

شما را سفارش می کنم به نمازي که ستون دین و قوام اسلام است پس از نماز غافل نشوید.
خداوند در شب معراج به نبی مکرم اسلام (صلی الله علیه و آله وسلم) حقایق بسیاري را نمایان و متجلی ساخت که
یکی از آن حقایق که بر پیامبر (صلی الله علیه و آله وسلم) آشکار گردید نماز بوده است که به صورت محملی از
نور که چهل نوع از انواع نور در آن بود و اطراف عرش خدا را احاطه کرده بود ظاهر گردید. به همین جهت آن
پس کسی که با نماز مانوس است در قلمرو نور و .« نماز نور و روشنایی است » . سفیر الهی فرموده اند الصلاه نور
روشنایی قرار دارد و آنکه با نماز فاصله دارد از نور و روشنایی دورافتاده و خود را در محیط تاریکی و ظلمت
انداخته است. بنابراین می توان نتیجه گرفت که مفهوم کلام نبی (صلی الله علیه و آله و سلم) این است که تارکین نماز
در تاریکی اند و چون به ارزش نماز در زندگی خود ارجی ننهاده اند نزد مسلمین فاقد اعتبار و ارزش اجتماعی
بوده و ایشان را در زندگی دنیا و آخرت سعادتی نیست. ارزش و شخصیت آدمی به میزان اهمیت دادن او به ارزش
هاي دینی است و مومن واقعی از بی توجهی و بی مبالاتی نسبت به تعالیم دینی و ارزش هاي الهی مبراست. پس
نماز را در دین جایگاهی بس بلند است به منزله سر در بدن و روح در کالبد جسم، همان گونه که بدن بی سر و
جسم بی روح را ارزشی نیست دین بی نماز را خیري نخواهد بود.
فریضه نماز امري نیست که فقط بنده را به خالق و پروردگارش نزدیک سازد و حلقه اتصال بین عبد و معبود را
شدت بخشد و عشق به خدا را در قلب و باطن او زنده سازد بلکه این یکی از آثار و نتایج مطلوبی است که در
زندگی نمازگزار ظاهر می شود. اثر دیگري که نماز در حیات مسلمین ایجاد می کند این است که در عین قرب الهی
او را با جامعه انسانی پیوند داده و نسبت به سایر انسانها بلکه تمام همنوعانش ولو غیرمسلمان یک فرد مسئول بار

می آورد. این است روح نماز و تعبد به خدا که هرگز نمی گذارد فرد در مقابل خلق خدا بی تفاوت باقی بماند. و
احساس مسئولیت اجتماعی نداشته باشد.
پس در نماز دو اثر عمده نهفته است یکی اثر فردي که موجب نزدیکی او با خدایش می گردد و دیگر اثر اجتماعی
است که او را در جامعه فرد مسئول بار می آورد. یعنی نمی شود کسی اهل نماز و عبادت باشد و در عین حال
نسبت به جامعه بشري و همنوعان خویش هیچ وظیفه اي را احساس نکند.
فلذا به همین خاطر می بینیم که در آیات متعدد قرآن زکات در کنار صلاه (نماز) آمده است و این بدان معناست که
اهل نماز اهل صدقات و زکات نیز هستند یعنی اهل نماز به فکر اجتماع خویش بوده و تلاش دارند که با دادن
زکات و اعطاي صدقات، جامعه را از فقر بیرون آورند.
واقیموا الصلاه و آتوا الزکاه و ماتقدموا لانفسکم من خیر تجدوه عندالله.
و نماز را به پا دارید و زکات را ادا کنید. هر کار خیري براي خود از پیش فرستید آن را نزد خدا خواهید یافت.
و در آیه دیگر می فرماید: الذین یومنون بالغیب و یقیمون الصلاه و مما رزقناهم ینفقون.
(تقوا پیشگان) کسانی هستند که ایمان به غیب دارند و نماز را بپا می دارند و از آنچه روزیشان کردیم انفاق می کنند
و در آیه اي بسیار زیبا چنین می فرمایند: الذین ان مکناهم
فی الارضاقاموا الصلاه و آتوا الزکاه و امروا بالمعروف و نهوا عن المنکر.
٧
یاران خدا کسانی هستند که اگر در زمین به آنها قدرت بخشیدیم نماز را به پا می دارند و زکات می دهند و امر به
معروف و نهی از منکر می کنند.
و از پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) منقول است که فرمودند: لاتتم صلاه الا بزکاه . نماز کامل نمی شود مگر با
پرداخت زکات.
یعنی انسانهاي نمازگزار همیشه به فکر سعادت و تعالی جامعه خویشند و نمی توانند نسبت به آینده مردم جامعه
خود بی تفاوت باشند. اگر مشاهده کنند که فقیرند به آنها زکات پرداخت می کنند و اگر ببینند که از سعادت و کمال
خویش منحرف شدند آنان را امر به نیکی کرده و از اعمال زشت باز می دارند و در همه حال و همه جا به نیکبختی
و سعادت اجتماعی انسانها می اندیشند و معتقدند که سعادت بشر در پرتو خوبی ها و اعتقاد به خدا و عمل به تعالیم
دین نهفته است. بقول اقبال لاهوري اهل نماز معتقد است که زندگی و حیات حمیده در خیمه ایمان لمیده است آنکه
این ندیده گلی از باغ آن نچیده است. لااله باشد صدف گوهر نماز¤¤¤ قلب مسلم راجح اصغر نماز در کف مسلم
مثال خنجر است¤¤¤ قاتل فحشا و بغی و منکر است هر که پیمان با هوالموجود بست¤¤¤ گردنش از بند هر معبود
رست بنابراین وصلت به معشوق و رستن از غیر معبود و تلاش در راه وصول به سعادت براي مخلوق دو اثر اصلی
و عمده در نماز است که نمازگزار واقعی به آن واصل می گردد.